{"id":44682,"date":"2019-10-27T18:10:37","date_gmt":"2019-10-27T18:10:37","guid":{"rendered":"http:\/\/binkelam.com\/?p=44682"},"modified":"2025-12-17T02:54:44","modified_gmt":"2025-12-16T23:54:44","slug":"cocugunuzun-medya-kullanimini-neden-ve-nasil-kisitlamalisiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/binkelam.com\/en\/cocugunuzun-medya-kullanimini-neden-ve-nasil-kisitlamalisiniz\/","title":{"rendered":"\u00c7ocu\u011funuzun Medya Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Neden ve Nas\u0131l K\u0131s\u0131tlamal\u0131s\u0131n\u0131z?"},"content":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn hem k\u00fc\u00e7\u00fck, hem de ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 hayatlar\u0131n\u0131 ba\u015fta televizyon, bilgisayarlar, ak\u0131ll\u0131 telefon ve tabletler olmak \u00fczere medyan\u0131n onlarca arac\u0131yla \u00e7evrelenmi\u015f bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Medyan\u0131n \u00e7ocuklara etkileri <\/strong>\u00f6\u011frenme bi\u00e7imleri, duygular, d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve davran\u0131\u015flar gibi hemen her alan\u0131 ciddi bi\u00e7imde \u015fekillendirebildi\u011finden pek \u00e7ok \u00e7ocuk geli\u015fimi uzman\u0131 <\/strong>ve doktorlar ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n medya kullan\u0131m\u0131n\u0131 mutlaka k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve onlara do\u011fru medya kullan\u0131m\u0131 <\/strong>al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 edindirmeleri gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n

Dijital Medya Kullan\u0131m\u0131 Hakk\u0131nda \u00d6nemli \u0130statistikler<\/strong><\/span><\/p>\n

– G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki gen\u00e7lerin yakla\u015f\u0131k %75\u2019inin bir ak\u0131ll\u0131 telefonu bulunuyor.<\/p>\n

– Yine 13-18 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki gen\u00e7lerin %25\u2019i \u201cs\u00fcrekli internete ba\u011fl\u0131\u201d olduklar\u0131n\u0131 belirtiyorlar.<\/p>\n

– D\u00fcnyadaki gen\u00e7 n\u00fcfusun %76\u2019s\u0131n\u0131n en az bir sosyal medya <\/strong>sitesinde hesab\u0131 varken bunlar\u0131n %70\u2019i sosyal medyaya birden fazla site \u00fczerinden ba\u011flan\u0131yor.<\/p>\n

– D\u00fcnya \u00fczerindeki her 5 aileden 4\u2019\u00fcn\u00fcn evinde video oyunlar\u0131 oynamaya yarayan bir cihaz bulunuyor.<\/p>\n

S\u00f6z konusu veriler elbette bu tarz ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131na m\u00fcsait nispeten daha geli\u015fmi\u015f ya da geli\u015fmekte olan \u00fclkelerden elde ediliyor ve \u00f6zellikle az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde yaln\u0131zca ba\u015fkentleri kapsayacak nitelikte olabiliyorlar. Ama yine de \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 <\/strong>ve geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sa\u011flad\u0131klar\u0131 ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

\u00c7ocuklarda Medya Kullan\u0131m\u0131 Neden K\u0131s\u0131tlanmal\u0131?<\/strong><\/span><\/p>\n

Medyan\u0131n \u00e7ocuklara zararlar\u0131 <\/strong>aras\u0131nda en ciddi ve s\u0131k rastlan\u0131lanlar\u0131 \u015funlar;<\/p>\n

– Obezite riski: <\/strong>Ekran\u0131 olan elektronik aletlerle fazlaca ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmak \u00e7ocuklarda ve ergenlerde obezite riskini b\u00fcy\u00fck oranda artt\u0131r\u0131yor. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re g\u00fcnde 5 saatten fazla televizyon izleyen \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin obeziteye yakalanma riskleri 0-2 saat izleyenlere g\u00f6re tam be\u015f kat daha y\u00fcksek. 4 ila 9 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklarda kilo kontrol\u00fc <\/strong>s\u00f6z konusu oldu\u011funda g\u00fcnde bir bu\u00e7uk saatten fazla televizyon izlemek \u00f6nemli bir risk fakt\u00f6r\u00fc kabul ediliyor.<\/p>\n

\n

– Uyku sorunlar\u0131:<\/strong> A\u015f\u0131r\u0131 medya kullan\u0131m\u0131 \u00e7ocuklarda ciddi uyku problemlerine neden olabiliyor. Elektronik cihazlar\u0131n ekranlar\u0131ndan yay\u0131lan mavi \u0131\u015f\u0131k uykuya dalmay\u0131 zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi uyku kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrebiliyor ve s\u00fcrekli kullan\u0131mda uykunun s\u0131k s\u0131k b\u00f6l\u00fcnmesi gibi problemler g\u00f6zlemlenebiliyor. Bu noktada risk alt\u0131nda olanlar \u00f6zellikle yata\u011fa telefon ya da tabletle giren ve yatak odas\u0131nda televizyon bulunan \u00e7ocuklar.<\/p>\n

– Yanl\u0131\u015f internet kullan\u0131m\u0131: Bilgisayar\u0131n \u00e7ocuklara zararlar\u0131 <\/strong>aras\u0131nda internetin verimsiz ve hatta zararl\u0131 hale gelmesi de yer al\u0131yor. S\u00fcrekli bilgisayar oyunlar\u0131yla vakit ge\u00e7iren \u00e7ocuklarda oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong>, ger\u00e7ek hayattaki sosyal ili\u015fkilerin bozulmas\u0131, arkada\u015f edinmekte ve ili\u015fki kurmakta zorlanma gibi problemlere s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131yor.<\/p>\n

– Okul ba\u015far\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f: <\/strong>\u00c7ocuklar\u0131n, ergenlerin ve hatta \u00fcniversite \u00e7a\u011f\u0131ndaki gen\u00e7lerin \u00f6dev yaparken, proje haz\u0131rlarken ya da s\u0131navlar\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ula\u015fabilecekleri mesafede bir medya arac\u0131 bulunmas\u0131 konsantrasyon s\u00fcrelerini, \u00e7al\u0131\u015fma verimlili\u011fini ve dolay\u0131s\u0131yla okul ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyebiliyor. Uzmanlar \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in masa ba\u015f\u0131na ge\u00e7ilmeden \u00f6nce telefondaki ya da bilgisayardaki t\u00fcm i\u015flerin bitirilmesini ve bu ara\u00e7lar\u0131n kapat\u0131larak \u00e7al\u0131\u015fma bitimine kadar ba\u015fka bir odaya b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015fiddetle \u00f6neriyorlar.<\/p>\n

– Olumsuz \u00f6rnekler: <\/strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok site \u00fcyelik kabul etmede belli bir ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 uyguluyor olsa da \u00e7ocuklarda sosyal medya kullan\u0131m\u0131 <\/strong>\u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemez bi\u00e7imde yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. \u00c7ocuklar internette, \u00f6zellikle de sosyal medyada, hen\u00fcz do\u011fruyu-yanl\u0131\u015f\u0131 ay\u0131rt etme mekanizmalar\u0131 tam anlam\u0131yla geli\u015fmemi\u015fken ve d\u0131\u015f uyaranlardan etkilenmeye en a\u00e7\u0131k olduklar\u0131 \u00e7a\u011flarda, uyu\u015fturucu, alkol ve t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131, te\u015fhir, yeme bozukluklar\u0131 gibi pek \u00e7ok olumsuz durumun \u00f6rnekleriyle s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015fabiliyorlar.<\/p>\n

\n

– Cinsel i\u00e7erikli mesajla\u015fmalar ve tacizciler:<\/strong> Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re 10 ila 19 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki gen\u00e7lerin %12\u2019si hayatlar\u0131 boyunca en az bir ki\u015fiye cinsel i\u00e7erikli mesajlar ya da \u00e7\u0131plak foto\u011fraflar g\u00f6nderdiklerini veya bu tarz bir mesajla\u015fmaya ayn\u0131 \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k vermeseler de dahil olduklar\u0131n\u0131 itiraf ediyorlar. Bu noktada gen\u00e7lere bu tarz mesajlar\u0131n ya da g\u00f6rsellerin, en g\u00fcvendikleri ki\u015filerden biriyle dahi olsa, bir kez payla\u015f\u0131ld\u0131klar\u0131nda internetten bir daha silinmeyece\u011fini \u00f6\u011fretmek \u00f6nem kazan\u0131yor.<\/p>\n

En k\u00f6t\u00fc ihtimal d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu tarz yaz\u0131\u015fma ve foto\u011fraflar, e\u011fer kullan\u0131lan bilgisayarda ya da telefonda ciddi g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 kurulu de\u011filse, \u00e7ocuk tacizcilerinin eline ge\u00e7ip fiziksel taciz ya da \u015fantaj amac\u0131yla kullan\u0131labiliyor ya da g\u00fcvenilen ki\u015fiyle ili\u015fkilerin bozulmas\u0131 durumunda intikam amac\u0131yla farkl\u0131 ki\u015filerle payla\u015f\u0131labiliyor. Hen\u00fcz \u00fclkemizde \u00e7ok yayg\u0131n olmasa ya da su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmasa da bu tarz durumlar \u00f6zellikle Avrupa ve Amerika\u2019da gen\u00e7 intiharlar\u0131n\u0131n en s\u0131k rastlanan sebeplerinden birini olu\u015fturuyor.<\/p>\n

– Sanal (siber) zorbal\u0131k: <\/strong>Sosyal ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 internet ortam\u0131nda kurgulayan \u00e7ocuk ve gen\u00e7leri tehdit eden sanal zorbal\u0131k <\/strong>da ne yaz\u0131k ki medyan\u0131n \u00e7ocuklara zararlar\u0131 <\/strong>aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ki\u015finin internette yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir mesaj, payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir foto\u011fraf ya da video nedeniyle s\u00fcrekli olarak a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilecek bu durum hem k\u0131sa, hem de uzun vadede hem kurban, hem de sald\u0131r\u0131y\u0131 yapan zorba (e\u011fer gen\u00e7 ya\u015ftaysa) \u00fczerinde sosyal, akademik, psikolojik ve hatta t\u0131bbi a\u00e7\u0131dan olumsuz etkilere neden oluyor.<\/p>\n

\n

\u00c7ocuklarda Medya Kullan\u0131m\u0131n\u0131 D\u00fczenlemenin Yollar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

1.\u0130nternette, m\u00fcmk\u00fcnse \u00e7ocuk geli\u015fimi <\/strong>uzmanlar\u0131n\u0131n ve doktorlar\u0131n yazarl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 sitelerde \u00e7ocu\u011funuzun ya\u015f grubu i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck medya kullan\u0131m s\u00fcresinin ne kadar olmas\u0131 gerekti\u011fini, g\u00fcvenli internet siteleri ve oyunlar\u0131, hangi durumlarda \u00e7ocu\u011funuzun medya kullan\u0131m\u0131n\u0131 yak\u0131ndan denetlemeniz gerekti\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131n. Edindi\u011finiz bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocu\u011funuzun g\u00fcnl\u00fck medya (internet, televizyon, telefon, tablet, di\u011fer oyun ara\u00e7lar\u0131) kullan\u0131m\u0131n\u0131 belli bir s\u00fcreyle k\u0131s\u0131tlay\u0131n.<\/p>\n

2.\u00c7ocu\u011funuzun g\u00fcn i\u00e7inde sosyal ve di\u011fer \u00e7evrimi\u00e7i medya kanallar\u0131nda neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 takip edin. Bu kontroller her ne kadar \u00e7ocuklar\u0131n can\u0131n\u0131 s\u0131kabilse de onlar\u0131n sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan mecburidir.<\/p>\n

3.Evde yatmaya bir saat kala t\u00fcm elektronik ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131na dair bir kural koyun ve bu kurala kendiniz de uyun. \u00c7ocu\u011funuzun elinde ya da yast\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda ak\u0131ll\u0131 telefonuyla uyumas\u0131na izin vermeyin ve yatmadan \u00f6nce telefonu sesi kapal\u0131, gerekiyorsa alarm\u0131 kurulu bi\u00e7imde masas\u0131n\u0131n \u00fczerine b\u0131rakmas\u0131n\u0131 isteyin.<\/p>\n

4.\u00d6dev yaparken ya da ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken odada televizyon ya da ak\u0131ll\u0131 telefon bulunmas\u0131na izin vermeyin. Bilgisayar ya da tablet, e\u011fer s\u00f6z konusu \u00f6dev ya da \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in gereklilerse, a\u00e7\u0131k kalabilir, ancak bu durumda arada bir odas\u0131n\u0131 ziyaret ederek \u00e7ocu\u011funuzun ger\u00e7ekten \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmelisiniz.<\/p>\n

\n

5.Ailece yenilen ak\u015fam yemekleri, hafta sonu gezmeleri gibi durumlarda medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n arada bir hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekmek d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131na izin vermeyin. Ancak unutmay\u0131n ki bu da \u00e7ocu\u011funuzla birlikte sizin de uyman\u0131z gereken kurallardan biri.<\/p>\n

6.Birlikte bir film kiralamadan, televizyon dizisi izlemeden ya da \u00e7ocu\u011funuz i\u00e7in herhangi bir oyun ya da mobil uygulama sat\u0131n almadan \u00f6nce sat\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131z\/izleyece\u011finiz i\u00e7eri\u011fin hangi ya\u015f aral\u0131klar\u0131 i\u00e7in uygun oldu\u011funu ara\u015ft\u0131r\u0131n.<\/p>\n

7.Aral\u0131kl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen di\u011fer aile \u00fcyelerini, yak\u0131n \u00e7evrenizi ve \u00e7ocu\u011funuzun arkada\u015flar\u0131n\u0131n ailelerini evde uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00fcvenli medya <\/strong>kullan\u0131m\u0131 kurallar\u0131 hakk\u0131nda bilgilendirin ve bu konuda sizinle uyumlu olmalar\u0131n\u0131 rica edin.<\/p>\n

8.E\u011fer \u00e7ocu\u011funuzun okulu medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 <\/strong>dersine program\u0131nda yer veriyorsa tercih edece\u011finiz se\u00e7meli derslerden biri mutlaka bu olsun. Adil bir da\u011f\u0131l\u0131m i\u00e7in ikinci se\u00e7meli dersi \u00e7ocu\u011funuzun inisiyatifine b\u0131rak\u0131n.<\/p>\n

9.\u00c7ocu\u011funuzla birebir ili\u015fkilerde oldu\u011fu gibi internet ortam\u0131nda da tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkese kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olmas\u0131, ba\u015fkalar\u0131na sanal zorbal\u0131k uygulamaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 ve bu duruma kendisi maruz kal\u0131rsa mutlaka vakit kaybetmeden size bildirmesi, en yak\u0131n arkada\u015f\u0131 ya da \u00e7ocukluk a\u015fk\u0131 dahi olsa kimseye \u00f6zel foto\u011fraflar\u0131n\u0131 g\u00f6ndermemesi gerekti\u011fi konusunda a\u00e7\u0131k bir dille konu\u015fun. Bunun yan\u0131 s\u0131ra imkan\u0131n\u0131z varsa evdeki bilgisayar ve telefonlara \u00e7ocuk dostu baz\u0131 g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 <\/strong>kurdurun.<\/p>\n

Bunlar da \u0130lginizi \u00c7ekebilir:<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131 abur cuburdan koruman\u0131n yollar\u0131<\/a><\/p>\n

\u00c7ocuklarla kaliteli zaman<\/a> ge\u00e7irmenin 15 yolu<\/p>\n

\u00c7ocuklarla etkili ileti\u015fim<\/a> kurabilmenin 7 yolu<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn hem k\u00fc\u00e7\u00fck, hem de ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 hayatlar\u0131n\u0131 ba\u015fta televizyon, bilgisayarlar, ak\u0131ll\u0131 telefon ve tabletler...<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":44684,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-44682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ev-aile-cocuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44682\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/binkelam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}